Borsalarda yılın ilk haftası garip bir haftadır. Takvim değişir, kimse
şirketlerin fabrikasına yeni makine eklemez, bilanço bir gecede
mucizevi şekilde iyileşmez ama hisse fiyatları nedense bir anda “iyi
hissetmeye” başlar.
- Finans literatürü bu duruma ciddi bir isim koymuştur: Ocak Ayı Etkisi.
Piyasa ise bunu daha sade anlatır: “Yeni yıl, yeni umut.” - Aralık ayında yatırımcılar biraz huysuz olur. Zarar eden hisseler
gözlerine batar, “Bunu da taşımayalım seneye” diyerek satarlar. Vergi avantajı vardır, psikolojik rahatlama vardır; biraz da yıl sonu muhasebesi… - Aralık, portföylerin diyete girdiği aydır. Ocak gelince aynı yatırımcılar bu kez aynaya bakıp “Aslında o hisse o kadar da kötü değildi” demeye başlar. İlk haftada yeniden alımlar olur ve fiyatlar yukarı doğru kıpırdanır.
- Kurumsal fon yöneticileri de bu oyunun içindedir. Yıl sonunda
portföylerinde “çirkin” görünen hisselerle yakalanmak istemezler. Ocak başında ise daha rahat davranırlar; risk almak yeniden ayıplanmaz. - Küçük hisseler bu dönemin doğal yıldızıdır. Büyük şirketler zaten ağır abidir, kolay kolay heyecanlanmaz; asıl coşku küçüklerde olur.
- Bir de işin psikolojisi vardır. Takvim değişmiştir, tatiller bitmiştir, bonuslar alınmıştır, yeni yıl kararları havadadır. İnsanlar spora başlayamaz ama hisse senedi almaya başlayabilir. Piyasaya bir likidite girer; bu da özellikle yılın ilk birkaç işlem gününde hissedilir.
- Zaten dikkat edin: etki artık bütün Ocak’a yayılmaz. Hızlı yaşar, hızlı ölür.
İlk hafta parlar, sonra gündelik hayata geri dönülür. - Eskiden bu etki daha güçlüydü. 1960’larda, 70’lerde Ocak ayı adeta piyasanın bayramıydı. Bugün algoritmalar, fonlar, küresel veri akışı bu tür sürprizleri hızla törpülüyor. Ama yine de tamamen yok edemiyor. Çünkü ne kadar algoritma yazarsanız yazın, piyasada hâlâ insan vardır. Ve insan, takvim değişince biraz daha iyimser olur.
- Sonuçta, Ocak Ayı Etkisi artık büyük bir servet stratejisi değildir ama küçük bir pencere hâlâ açıktır.
- Piyasa bize şunu söyler: Yeni yıl umut verir; ama Şubat genelde gerçeği hatırlatır.
Yarın Gelecek yazı; En İyi Ocak Ayları : ABD ve Türkiye
