Bugün sizlerle, piyasaların karanlık yüzü olan ve özellikle küçük yatırımcıyı hedef alan Pump&Dump (Toplama – Sürme – Boşaltma) manüplasyonlarına dair hazırladığım detaylı akademik çalışmanın özetini ve kritik uyarılarımı paylaşmak istiyorum.
🔹 Manipülasyonun Anatomisi: Nasıl Tuzağa Düşürülüyorsunuz?
Yüzyıllardır değişmeyen bir senaryo ile karşı karşıyayız. İster 1700’lerin lale çılgınlığı olsun, ister günümüzün dijital varlıkları; mekanizma hep aynı işler. Manüplatörler, sığ ve hacimsiz hisseleri sessizce toplar (Akümülasyon). Ardından, sosyal medya grupları, forumlar ve “tüyo” adı altında yayılan fısıltı gazeteleriyle yapay bir talep yaratılır.
Fiyat dikey olarak yükselirken, küçük yatırımcı FOMO (Fırsatı Kaçırma Korkusu) ile hipnotize olur. “Bu hisse aya gidiyor”, “Yarın tavan kilitleyecek” söylemleriyle mantık devre dışı bırakılır. İşte tam bu coşku anında, manipülatörler ellerindeki malı küçük yatırımcının kucağına boşaltır (Dağıtım). Sonuç? Hızla çakılan bir grafik ve silinen birikimler.
🔹 Teknik Analiz ve Takas: İzi Sürmek Mümkün mü?
Kesinlikle evet. Manipülasyon ne kadar gizli yapılmaya çalışılırsa çalışılsın, Teknik Analiz ve Takas Analizi verilerinde mutlaka ayak izi bırakır. Çalışmamda detaylandırdığım üzere, özellikle şu sinyallere dikkat etmelisiniz:
1. Hacim Uyumsuzlukları: Fiyat yeni zirveler yaparken hacmin düşmesi, yükselişin “yakıtsız” kaldığını ve alıcıların tükendiğini gösterir. Bu, düşüşün habercisidir.
2. Takas Oyunları: Fiyat yükselirken ana saklamacı kurumun (takas liderinin) payını azaltması, “gizli dağıtım” yapıldığının en net kanıtıdır. Ayrıca, sığ hisselerde aniden beliren yabancı kurumlar (Citi, Deutsche vb.), genellikle yerli oyuncuların “bıyıklı yabancı” taktiğiyle güven algısı yaratma çabasıdır.
3. Öncü Göstergeler: RSI ve MACD gibi momentum indikatörlerinde görülen “Negatif Uyumsuzluklar”, fiyatın manipülatif bir şekilde şişirildiğini ve gerçek bir trende dayanmadığını haykırır.
🔹 Finansal Okuryazarlık: En Güçlü Kalkanınız
Borsada kazanmak şans işi değildir; bilgi, disiplin ve strateji işidir. Finansal Okuryazarlık, sizi piyasa köpekbalıklarına karşı koruyan yegane zırhtır. Bir hisseyi alırken “X kişi söyledi” diye değil; bilançosunu okuduğunuz, faaliyet raporunu incelediğiniz ve KAP haberlerini takip ettiğiniz için almalısınız.
Unutmayın, finansal piyasalarda “Garanti Getiri” diye bir şey yoktur. Size “Risk yok, %100 kazanç” vaadiyle gelen herkes, aslında cebinizdeki paraya taliptir. SPK ve BIST gibi düzenleyici kurumlar piyasa güvenliğini sağlasa da, nihai koruma yatırımcının kendi bilincindedir.
🔹 Bilinçli Yatırımcı Olma Yolunda
Hazırladığım bu çalışmada, sadece riskleri değil, aynı zamanda Portföy Yönetimi, Stop-Loss disiplini ve risk dağıtımı gibi korunma stratejilerini de ele aldım. Amacım, borsayı bir “oyun alanı” olarak gören zihniyeti, “servet inşası” vizyonuna dönüştürmektir.
Saygılarımla,
Arashan KOZA
Yatırım Danışmanı & Analist & T.A Uzmanı
